Princesa Llagartesa.
D’otros díes la memoria pecigaña
nos blasones de la piedra aforoñada,
y la edra caprichosa escarabaya
la silueta de la torre aldovinada.
Ye princesa del palaciu, llagartesa,
caleciendo na corrada soleyera,
y apregona don cuquiellu a so alteza
la llegada de madama primavera.
Silencios.
Guaña'l silenciu dayures.
Erma la tierra nes manes.
Rance’l coral.
Rance’l tiempu
orpinando nes vidayes.
Piel de lluna.
La buelga pela to nieve,
hacia ti, rastru ensin sen,
col calicor de saber
que ye nidia,
piel de lluna,
nueche sele,
la to ausencia.
Na Herbosa.
Buxa, la tarde bruxa,
bocia en silenciu.
El to asemeyu
y un guilendrexu
de filandones
filando espeyos,
gayoles quedes
allá en Xunetu.
Vis-veo
Vis-veo, neña, y verás...,
a tatás..., del gris grisor
del llau del corriverás...,
cuntando santos quiciás...
chirlosmirlos... menos dos...
¿Pescanciasti p’acullá,
pintu o prietu, cuál color...?.
Remembranza
Muga
na tierra sechada
u duerme l’amor.
Na erma corrada
de vacíu dolor.
Nos güeyos fuxíos.
Nel recuerdu
murniu
d’un persele son.
Despidida.
El pulsu les foles amorrenta
como sele esfoyaza nes tardes de Setiembre.
Güel a ocle y seronda,
a cachones referviendo nes quietes manes del xigal.
Y unos güeyos silenciosos tresbilden
el nidiu azul del horizonte.
Retriñen voces engaramitaes nel aire
y les nubes, nel pasar adulces de los suaños cansos.
Les guedeyes ondeen al sol mortecín, espelurciaes,
feches remontáu deséu,
y afalaga la piel la sonce voz de la fresca.
Entemécense semeyes y pensamientos, rixos y calmes,
nagües y besos, y siempre unos güeyos
tresbildando horizontes.
Manes con manes n'enxareyada, pallabres con pallabres,
un burbús esbaria afalagando la roxa melota
del sableru.
Y allalantrón preguntes y un cuetu, y un cielu
escampláu, y un arniu de lluz ariciada d'esperanza.
Xuega l'amargor al piocampu coles lluces
fríes y murnies de faroles quedes na tarde
de tebia paz.
Un tastu a salmoria recuerre la distancia,
y un camín, pobisa y tiempu, inunda'l sen de recuerdos.
Pola Xuntanza
Si nun lo quies facer por mi nun lo faigas.
Nunca nun te lo voi demandar o echar
en cara.
Failo polos gallones, polos esbardos,
polos fayeos, polos pumares, pola muga,
polos collaos, poles foces, poles foles,
polos cantiles y los sablones,
polos fornos del pan y los del fierro,
pol respetu a l'alcordanza,
pol futuru, por ser y seguir siendo,
por esistir y siguir esistiendo...
Failo por too ello.
Porque si tampoco entós nun lo
fixeres, entós sí, dalgún día,
dayuri, nel más inesperáu requexu,
quiciabes de mui vieyos cuando
nin seyamos p'andar ensin sofitanos
vas teneme enfrente, voi mirate entientes
y col últimu rellumu de los mios güeyos
cansos y cegaratos,
voi demandátelo
y echátelo en cara.
Ausencia.
Cai la nueche
tres l'ausencia
-la curuxa en carbayéu-.
Sele posen
-alba incierta-
les campanes del recuerdu.
La Serena d'Entrellusa.
Sentada nun mantu d'ocle,
allá, nel vieyu puertu
balleneru d'Entrellusa,
la Serena
arrima una bígara a la oreya
pa sentir
la mar xunto a la mar.
Pues, como sabia fía que ye
del maxín y los océanos,
conoz la Serena
qu'hai dos maneres hermanes
de sentir la mar:
Una, viviéndola.
Otra, suañándola.
La Orquesta Xiblatera
Zamploñes, turullos, xiples,
xiblates, chiflos, cornetes,
vigulinos de maíz,
riquerraques, ruxideres...
Ye la Orquesta Xiblatera
que fai baillar les estrelles,
con maestros rapacinos
llicenciaos en mil ronquielles,
baxo la sabia batuta
cimble de los texos verdes.
Nortiando
Arroxando fornaes de mañana, de mañanes y d’albancia
y de pallabres seles como güeyos serondos.
Tresnando’l pan pa matar la zapera de los suaños,
de les rises afogaes, de los díes buxos de nuberos
y medrana. Qu’hai un tayuelu pa cadún nesta posada.
Y hai escudiella y pan y calor de llar y pallabra
pacetible. Desalienda viaxeru fatigáu, viaxeru
d’otres dómines u suañar costaba un corazón d’enfotu.
Desalienda y güeya selequino’l tiempu que t’afalaga,
esa interminable riestra d’historia por facer y
tresnar, por iguar coles tos manes d’alfareru
inargayable, d’artesanu de la paz, d’apurridor
de díes ensin povisa y nueches de ruxerrux y lloréu...
Que mañana hai un camín y un horizonte. Que mañana
hai una andecha y un tiempu u xorrecer amigances.
Qu’hai cantares y foguera, y folixa, y xuntanza...
y manes xuncíes con manes, y pallabres con pallabres.
Andariegu
Nun hai fala más acordies que’l ruxerrux de la viesca,
que’l silenciu del camín y los tos pasos na tierra.
Nun hai fala más acordies nin promesa más melguera
que dir faciendo’l destín, pasu ente pasu,
secha tres secha, que dir faciéndote a ti
cola pallabra y la xera.
Qué cimeru ye’l gociar metanos el to camín,
y en monólogu avanzar, y al collaciu dicir sí,
y l’enfotu enfalmarar al calor de la foguera.
Xuan.
Aparráu,
xuncíu al fracasu, ensin mullíes,
amburáu pola vida de sonrises gayoleres,
tu, Xuan,
morriesti ensin sabelo nel trubiecu.
Espoxigasti ensin saber
que namás yeres un calabre, Xuan,
metanos un mundu vivos goliendo a mortizu.
Poro,
nun val la pena que t'apustemes,
nin qu'atalantes que nun fuisti quien
p'arreblagar pilancos.
Porque tu, Xuan,
tas muertu cuantisimayá
y enterráu nes añaes d'una tarde de borrina.
Areo
La exa'l mundu esiste
sentáu cabo'l dolmen
allá, no más cimero,
del vieyu Monte Areo.
Na xera los caxellos,
na tarde d'andarines,
na mar de los maizales.
na flor de los pumares...
La exa'l mundu esiste
sentáu cabo'l dolmen
allá, no más cimero,
del vieyu Monte Areo.
Pues búscome y afáyome,
y soi si quiero ser,
y formo xermandía
en cómplice armonía
de piedra,
tierra,
fonte,
y, en finxu l'horizonte,
espolleta la vida
mortal y eterna.
Amén.
Marnuetu
Ye la mar un ruxideru
de foles escachonaes
nel entamu del pedreru.
Un marnuetu,
mariscando pensatible
señardaes,
paña arteru
los rellumos que ceguñen
nel somantu los fontanes.
Y la tarde,
caleyando vagarienta
a la gueta escuridaes,
tien rocea
de que xangáu pecigañe'l
rixu de la marea.
Programación.
Escosu de toa sabencia
esbáriente pela mente
los ideales.
Apináu babayaes
axeites no mazcayo
l'abellugu al to maxín.
La to xuxa programada
nun ye quien a pescanciar
lo más cenciello.
Cuando fales del to llar,
tienes oldéu a un robot
con ferruñu hasta nos güeyos.
El pan que se fala
El pan que se sema.
el pan que na andecha s'amesoria.
El pan que se muel y fai fariña,
que s'amasa y formienta na masera.
El pan que se tresna
arroxando con carbayu'l fornu.
El pan que s'ornia y ufierta nel ramu.
El pan del llar y de los antiguos.
El pan que se vive.
El pan que se fala.
Porque, ensin fala, nun hai pan.
El Pozu'l Ramu
Nel somantu frescu
húmedu y escuru
abellu del tiempu,
onde mora l'agua
y afalaguen l'arpa
blancos pingolexos,
nun trubiecu d'ocres
reposen bisontes
caballos y renos.
Un guirriu nel espaciu
Qué bien ñarru ye’l xacíu
na tenyera les monxures.
Cuántu enfotu espreganciáu
pente sangre y xigomencies.
Qué lloñe y escuru’l mundu
que s’escuende pacullá
de la pica les narices...
Xingando lloqueros, blincando planetes,
d’esti sitiu ayén, otra vuelta soi
un guirriu nalando metanos l’espaciu.
.